Iedere maand zet Art-fact in de rubriek Spot aan! een (amateur)kunstenaar of amateurkunstgroep in de spotlight. Deze maand is dat Tilburgse theatersportvereniging Rataplan.
Wij zijn theatersportvereniging Rataplan. Wij hebben wekelijks les en maandelijks een voorstelling waarin we aan theatersport doen: Het spelen van geïmproviseerde korte scènes met elkaar. Aan het begin van een scène vragen we altijd aan het publiek onze inspiratie in de vorm van een locatie, beroep, geheim, emotie, voorwerp, of bijvoorbeeld historische gebeurtenis, waar de scène dan over moet gaan.
Rataplan is dit jaar 30 jaar oud en is ontstaan als studentenvereniging aan universiteit van Tilburg, als afsplitsing van theatergroep De Koffer.
Wat ons uniek maakt is het vertrouwen en de veiligheid die we creëren voor de leden, die er ook voor nodig is om op je gemak je bezig te kunnen houden met het uitbundig of juist kwetsbaar ingetogen spelen van onvoorbereide scènes, voor publiek. We zijn een inclusieve vereniging waar we ons best doen om iedereen mee te kunnen laten doen in de ontdekking naar een vaak nieuwe, speelse kant van jezelf. Ook zijn wij een van de weinige improvisatieverenigingen waar in principe iedereen welkom is zonder auditie, wat het heel laagdrempelig maakt om je eerste meters te maken in theatersport.
Inspiratiebronnen voor ons zijn hoofdzakelijk de mensen in het publiek en de andere leden waar wij mee spelen. Onze scènes draaien om wat zij ons geven en dat is de essentie van wat wij doen. Ook halen we vaak inspiratie uit andere theatersporters in Nederland en Vlaanderen, die we uitnodigen voor een 'wedstrijd' of waar we zelf met een paar leden af en toe naartoe gaan om mee te spelen in een voorstelling. Deze andere theatersporters ontmoeten we ook vaak op theatersporttoernooien zoals het Nederlands Studentenkampioenschap Theatersport (NSK) en het Nederlands Theatersporttoernooi (NTT). Er zijn ook leden die hun inspiratie halen uit internationale gezelschappen zoals Shoot From The Hip, Who's Line Is It Anyway? of shows zoals Make Some Noise. Breder genomen zou je kunnen zeggen dat we inspiratie halen uit iedereen die speels is en zichzelf in het onbekende durft te gooien.
Tijdens onze wekelijkse trainingen houden we ons vooral bezig met zo veel mogelijk spelen met en voor elkaar. Dit doen we samen met een docent, die per les of lesblokje bepaalde thema's aanhaalt om in te verbeteren. Maandelijks hebben we dan voorstellingen waarin we voor publiek onze vaardigheden proberen in te zetten. Er zijn geen scènes om voor te bereiden, maar de kunst van het ter plekke iets met elkaar verzinnen en meteen spelen is wel iets wat je veelvuldig kan oefenen. Zo zijn er ook spelvormpjes waarin die scènes zich afspelen. Dit zijn vormen die alle kanten op kunnen gaan, als ze je maar uitdagen om met bepaalde regels en/of technieken te spelen. Zo is er een spel waarin er elke keer wanneer de situatie emotioneel wordt, gezongen moet worden. Of een spel waarin je alleen mag praten wanneer je elkaar aanraakt.
Een deel van onze leden herinnert zich een avond in 2021, ter viering van ons 25-jarig bestaan. Dit was een voorstelling waarin huidige leden met alle geïnteresseerde oud-leden van Rataplan ter plekke te horen kregen welke game ze gingen spelen en met wie. Ook zijn er nog mooie herinneringen aan de keren dat Rataplan het NSK won, bijvoorbeeld in 2013 en 2015. Elk jaar hebben we ook een onvergetelijk clubweekend vol leuke activiteiten.
Het is makkelijker dan je denkt. Het enige wat je nodig hebt is voldoende enthousiasme om het te proberen en een aantal mensen (minstens 1) waar je je prettig genoeg bij voelt. Een scène hoef je nooit in je eentje te bedenken, dat maakt het makkelijker. Je bouwt altijd op elkaars ideeën en zo word je op elk moment door elkaar en door het publiek geïnspireerd. Je hoeft het nooit zelf te doen.
Ons hoofddoel is momenteel om als vereniging dit te kunnen blijven doen, en om zo veel mogelijk toffe herinneringen te maken met de mensen die lid zijn of dat nog willen worden, en uiteraard ons publiek. Mooie mijlpalen om te bereiken zijn altijd de momenten dat onze leden een van de toernooien winnen, of ver komen.
In een tijd waarin er vanuit de overheid niet altijd veel waardering wordt uitgesproken voor kunst en cultuur, voelt het fijn om wel een cultuurfonds te hebben die binnen de gemeente bevordert wat we doen en hier ook financieel bij kan helpen. Het geeft ons mogelijkheden om een veel prettigere ervaring binnen de vereniging te kunnen waarborgen voor onze leden. Of dat nou in de vorm van ledenactiviteiten is om het groepsgevoel te bevorderen, of een gastles van een docent in het vak waar we veel inspiratie uit halen. Niet alle kosten die we maken kunnen gedekt worden door de contributie.
Via onze website rataplantilburg.nl kan je onze voorstellingen vinden, als je benieuwd bent naar wat voor voorstellingen we maandelijks spelen. Ook voor degene die zelf eens wil ontdekken of theatersport een leuke hobby kan zijn bieden we aan het begin van elk semester - begin februari en eind augustus - een gratis open les aan waar je je voor kan inschrijven.
Ik zou drie mensen willen benoemen: Huub Jansen, schrijver en muzikant uit Tilburg. En Annebelle de Groot, stand-up comedian. Ze wil ook deze zomer een cursus comedy organiseren in Tilburg.
Buiten Rataplan: Markering Ontbreekt. Een leek zou zeggen: "Dat is ook improvisatietheater", maar de kenner weet dat zij hele andere dingen doen dan wij bij Rataplan!
